ارائه مدل فراموشي براي كاربري در رابط‌هاي محاوره‌اي انسان - كامپيوتر

كارشناسي ارشد

امروزه رابط‌هاي كاربري به‌عنوان مهم‌ترين مسئله در حوزه محاوره انسان – كامپيوتر مطرح گرديده است و رابط‌هاي كاربرياي موفق هستند كه بتوانند تمامي جوانب اين حوزه را پوشش دهند. انسان به‌عنوان يك‌طرف اين تعامل نقشي انكارناپذير دارد. بنابراين يكي از فاكتور‌هاي موفقيت رابط كاربري توجه به انسان به‌عنوان يك‌طرف اين تعامل است. علوم شناختي حاوي مباني است كه ساختار ذهن انسان را توصيف مي‌كند. استفاده از مباني علوم شناختي در مسئله بهبود محاوره انسان- كامپيوتر مي‌تواند به‌صورت چشم‌گيري كارگشا باشد. فراموشي به‌عنوان يك مكانيسم طبيعي ذهن انسان، تأثير غيرقابل انكاري بر محاوره انسان با رابط كاربري دارد. ازاين‌رو با مدل‌سازي فراموشي مي‌توان در جهت بهبود محاوره انسان- كامپيوتر گام برداشت. براي مدل‌سازي فراموشي بايد ابتدا با مكانيسم اين پديده در ذهن انسان آشنا شد و سپس با توجه به اين مكانيسم‌ها، مدلي محاسباتي توسعه داد. در اين پژوهش از معماري‌هاي شناختي ذهن انسان كه مدلي محاسباتي از ذهن انسان ارائه مي‌دهند، به‌عنوان بستر پژوهش استفاده‌شده است. معماري شناختي ACT-R كه در اين پژوهش از آن استفاده‌شده است، عملاً داراي ساختاري منسوخ براي فراموشي است كه در پژوهش اين ساختار با مدل حافظه و فراموشي SIMPLE جايگزين شده است. درنهايت مدل پيشنهادي بر مبناي ACT-R براي مدل‌سازي فراموشي ارائه‌شده است. براي ارزيابي مدل پيشنهادي، يك رابط كاربري توسعه داده شد و پس از استفاده كاربران از اين رابط كاربري، فراموشي آن‌ها اندازه‌گيري شد. سپس اين معيار به دست آمده از حافظه كاربران با مدل پيشنهادي مقايسه گرديد. نتايج حاصله نشان داد كه مدل پيشنهادي نسبت به معماري ACT-R بهبود چشمگيري دارد و علاوه بر فاكتور زمان، فاكتور ظرفيت محدود حافظه انسان را در مدل‌سازي لحاظ كرده است. واژگان كليدي: مدل‌سازي فراموشي، ACT-R، علوم شناختي، محاوره انسان-كامپيوتر، مدل حافظه SIMPLE

190320

دانشگاه علم و صنعت ايران

نرم‌افزار

دكتر محمدرضا كنگاوري