شناسايي و اولويت بندي عوامل موثر بر نابرابري درآمدي در ايران با استفاده از رويكرد مدلسازي معادلات ساختاري

كارشناسي ارشد

مسئله نابرابري درآمدي يكي از مسائل مهم در اقتصاد توسعه به شمار مي¬رود و رابطه رشد اقتصادي و نابرابري يكي از مسائل كلاسيك اقتصاد است. داده¬هاي موجود نشان مي¬دهند كه در كشورهاي توسعه يافته شاخص¬هاي مشكلات اجتماعي نظير بيماري¬هاي روان، اميد به زندگي و مرگ و مير نوزادان، چاقي، عملكرد آموزشي كودكان، بارداري نوجوانان، آدم¬كشي، ميزان زنداني شدن و تحرك اجتماعي هبستگي بالايي با نابرابري درآمدي دارند. مسئله تحقيق حاضر در مرحله اول شناخت عوامل تعيين كننده نابرابري درآمدي در ايران و در مرحله بعد اولويت¬بندي آنهاست. روش گردآوري داده در اين تحقيق روش پرسشنامه¬اي و جامعه آماري آن خبرگان اقتصادي ايران است. روش تحليل داده¬ها مدلسازي معادلات ساختاري و از نرم¬افزار smartPLS جهت ساخت مدل استفاده شده است. نتايج اين پايان¬نامه نشان مي¬دهد كه از ميان حدود 50 متغير مورد بررسي، متغيرهاي سهم مناطق روستايي از سرمايه¬گذاري دولتي در بخش آموزش و بهداشت، سياست¬هاي تامين اجتماعي و حمايت از اقشار آسيب پذير، نظام تعيين و نظارت بر دستمزدها، دارايي¬هاي اجتماعي، توزيع منطقه¬اي بودجه¬هاي عمراني و ميانگين سال¬هاي آموزش عمومي به ترتيب بيشترين اهميت را در تبيين نابرابري درآمدي در ايران دارند. همچنين از نظر متغيرهاي سازه¬اي عوامل فرهنگي اجتماعي، مسائل نهادي، سياستگذاري، روابط بين الملل و ساختار اقتصادي به ترتيب بيشترين اثرگذاري را بر نابرابري درآمدي در ايران دارند. از اين رو با توجه به نتايج اين تحقيق مي¬توان پيشنهاد نمود كه جهت بهبود توزيع درآمد در ايران، سهم مناطق روستايي از سرمايه¬گذاري دولتي در بخش آموزش و بهداشت در لايحه بودجه سال¬هاي آتي افزايش يابد، جهت افزايش كيفيت نيروي انساني فعال در اين مناطق برنامه¬ريزي صورت گيرد، از سازمان¬هاي مردم نهاد و بنگاه¬هاي اجتماعي فعال حمايت¬هاي حقوقي و مالي مناسبي شود و بستر براي فعاليت آنها در سطوح خانواده و خرد مهيا شود، راهكارهاي قانوني جهت تشكيل انجمن¬هاي صنفي مستقل ايجاد، و اجازه فعاليت به اين نهادها داده شود، ميزان حداقل دستمزد براي كل كشور با در نظر گرفتن هزينه¬هاي زندگي در مناطق مختلف متغير باشد، فعاليت¬هاي جمعي در بخش¬هاي مختلف جامعه افزايش يابد، صندوق¬هاي اعتبار خرد و تعاوني¬ها توسعه يابند، در تكميل پروژه¬هاي عمراني نيمه¬تمام مناطق كمتر توسعه يافته به صورت عمومي در اولويت بالاتري نسبت به ساير مناطق قرار گيرند، نظارت¬ها بر مدارس افزايش يابند و سازوكاري براي تسهيل ارائه گزارش و شكايت از تخلفات مدارس تدارك ديده شود، اقداماتي جهت مقابله با پديده كودكان كار و آموزش آنها انجام شود و امكان بهره¬مندي از آموزش عمومي رايگان براي گروه¬هاي خاص مهيا شود.

190164

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر سعيد شوال پور

مهندسي سيستم هاي اقتصادي اجتماعي

دكتر سعيد ميرزامحمدي