طراحي و ساخت حسگرهاي الكتروشيميايي بر پايه الكترودهاي خمير كربن و صفحه – چاپي كربني اصلاح شده با نانو ذرات و پليمرهاي قالب گيري شده جهت اندازه گيري تركيبات دارويي آرامبخش

دكتري

در قسمت اول اين تحقيق، يك حسگر ولتامتري جديد، مبتني بر الكترود خمير كربن(CP) اصلاح شده با نانو كامپوزيت بين پليمرهاي قالب¬گيري شده¬ي مولكولي و نانو¬لوله¬هاي كربني ( MIP-MWCNT) جهت اندازه¬گيري داروي ديازپام(DZ)، تهيه گرديده است. نتايج به دست آمده نشان داد كه MIP-MWCNT توانايي بسيار بيشتري را براي جذب DZ، نسبت به حسگر مبتني بر پليمر قالب¬گيري نشده (NIP-MWCNT-CP) دارد. پس از بهينه¬سازي عوامل مؤثر بر پاسخ حسگر، منحني كاليبراسيون تحت شرايط بهينه رسم گرديد. منحني به دست آمده در محدوده¬ي M 6-10 ×00/1– 9-10× 00/8 (9972/0 = 2R) با غلظت DZ رابطه¬ي خطي نشان داد. همچنين، حد تشخيص حسگر برابر M 9-10×77/3 به دست آمد. ميزان انحراف استاندارد نسبي براي پنج بار اندازه-گيري محلول M DZ 7-10× 00/1 برابر 40/3 % بود. حسگر تهيه شده به طور موفقيت¬آميزي براي تعيين DZ در نمونه¬هاي قرص و سرم خون انسان مورد استفاده قرار گرفتند. در قسمت دوم اين پژوهش، يك حسگر الكتروشيميايي مبتني بر الكترود خمير گرافن- كربن (GCPE) اصلاح شده با نانو ذرات MIP براي تعيين حساس و گزينشي داروي كلرديازپوكسايد(CDP) تهيه شد. نتايج به دست آمده نشان داد كه الكترود GCP اصلاح شده با نانوذرات MIP (Nano-MIP-GCPE)، توانايي بيشتري براي جذب CDP نسبت به الكترود اصلاح شده با نانوذرات NIP (Nano-NIP-GCPE) دارد. همچنين، استفاده از نانو ورق¬هاي گرافن در تهيه الكترود خمير كربن، منجر به بهبود قابل توجهي در پاسخ الكترود به CDP شد. تحت شرايط استخراج و آناليز بهينه شده، پاسخ حسگر با غلظت CDP، داراي يك رابطه خطي در محدوده¬ي M 8-10 × 50/7– 10-10 ×00/6 (9982/0 = 2R) با حد تشخيص M10-10×61/2 مي¬باشد. حسگر پيشنهادي تكرارپذيري خوبي براي پنج بار اندازه¬گيري محلولCDP M 9-10×50/7 ( 2/3 % RSD =) نشان داد. اين حسگر، به طور موفقيت آميزي براي تعيين CDP در فرمولاسيون دارويي و مايعات زيستي مورد استفاده قرار گرفته است. در قسمت سوم اين تحقيق، نانو كامپوزيت بين MIP و MWCNT، با استفاده از داروي كلرپرومازين (CPZ) به عنوان مولكول هدف و با روش پليمريزاسيون سوسپانسيوني تهيه گرديد. سپس،، پليمرهاي قالب مولكولي (MIP-MWCNT) و همچنين پليمرهاي قالب¬گيري نشده (NIP-MWCNT) جهت اصلاح الكترودهاي صفحه-¬چاپي كربني ( SPCE)، به عنوان عنصر شناسايي مورد استفاده قرار گرفتند. پس از اطمينان از پاسخ حسگر تهيه شده به CPM، عوامل مؤثر بر عملكرد اين حسگر مورد بررسي قرار گرفت و سپس، منحني كاليبراسيون تحت شرايط بهينه، رسم گرديد. جريان دماغه در محدوده¬ي غلظتي M 7-10 × 50/2– 10-10 × 50/7 (9956/0 = 2R) با غلظت CPM رابطه¬ي خطي نشان داد و حد تشخيص نيز برابرM 10-10 × 58/2 بدست آمد. همچنين، انحراف استاندارد نسبي جهت بررسي تكرارپذيري حسگر پيشنهادي برابر (5 = n) 48/4 % بدست آمد. در نهايت، از اين حسگر جهت سنجش CPM در نمونه¬هاي قرص و همچنين ادرار انسان استفاده گرديد. واژه‌هاي كليدي: حسگر الكتروشيميايي، پليمرهاي قالب مولكولي، نانو ذرات، ديازپام، كلرديازپوكسايد، كلرپرومازين.

189946

دانشگاه علم و صنعت ايران

-

شيمي تجزيه

دكتر سيد محمد رضا ميلاني حسيني