برداشت صحيح از پيشينه هاي معماري (آموزش دانشجويان مبتدي معماري در راستاي ارتقاي توانايي در برداشت از نمونه ها)

دكتري

ديدن پيشينه هاي معماري همواره در نظام آموزشي معماري جايگاه داشته است و هدف آن ارتقاي كيفيت طراحي بوده است. ولي نبود آموزش مناسب در خصوص شيوه برداشت از نمونه ها موجب آن مي شود كه استفاده از نمونه در طراحي دانشجويان به برداشتهاي سطحي يا كپي برداري بيانجامد. در آموزش معماري جايگاه معيني براي آموزش برداشت صحيح از نمونه هاي معماري وجود ندارد و مرز روشني درجهت تشخيص برداشت صحيح تعريف نشده است. در اين پژوهش با هدف ارتقاي توانايي دانشجويان مبتدي معماري در برداشت صحيح از پيشينه هاي معماري اين سوال مطرح ميشود كه برداشت صحيح چيست و چگونه مي توان توانايي دانشجويان را در برداشت صحيح ارتقا داد. اين پژوهش زير مجموعه حوزه كلان طراحي پژوهي قرار دارد و با حوزه هاي درجازدن در طراحي، طراحي قياسي، منابع الهام در طراحي، طراحي مبتني بر نمونه و آفرينندگي در ارتباط است. جمع بندي ادبيات موضوع نشان مي دهد كه تاكنون روشها و الگوهايي براي برداشت از نمونه در طراحي معماري پيشنهاد شده است كه اغلب از دسته الگوها و مدلهاي فرايند طراحي نظام مند است. با تفكيك فرايند برداشت در سه مرحله انتخاب نمونه، خواندن نمونه و آفريدن ايده، راهكارها و رويكردهاي ساير پژوهشگران در هر مرحله مورد بررسي قرار ميگيرد. رويكرد سايرين در ارتباط با انتخاب نمونه، توجه به انتخاب نوع خاصي از نمونه است. در اين پژوهش هدف طراح از انتخاب نمونه مدنظر قرار ميگيرد. رويكرد سايرين در ارتباط با خواندن نمونه، تحليل، تفسير يا درك كل يكپارچه نمونه است كه در اين پژوهش توجه به ژرف نگري مدنظر قرار مي گيرد. رويكرد سايرين در ارتباط با آفريدن ايده، استفاده از روشهاي حل مسئله است. در اين پژوهش مرحله آفريدن ايده و خواندن نمونه دو مرحله همزمان و غير قابل تفكيك در نظر گرفته شده كه نياز به يك راهكار مشترك دارند. در راستاي جستجوي پاسخي براي سوالات پژوهش، مسير اين پژوهش در سه گام تعريف ميشود. در گام اول براي جستجوي تعريفي از برداشت صحيح و روشي براي ارزيابي آن، از چهار تئوري ايده خلاق، برداشت ساختاري، درجازدن و فرآيند برداشت استفاده مي شود. در جهت ارزيابي برداشت، داوري سه شاخص بداعت ايده، كيفيت ايده و شباهت ايده و نمونه توسط داور خبره پيشنهاد ميشود. در گام دوم در جهت هدايت دانشجويان به انتخاب نمونه مناسب، هدف از انتخاب نمونه مورد توجه قرار گرفته و اهداف با تاثير مثبت و منفي جستجو مي شود. در گام سوم در جستجوي روشي براي آموزش برداشت صحيح، مطالعهاي به روش اقدام پژوهي انجام ميگيرد كه يافته آن نشان ميدهد كنجكاو نمودن دانشجويان جهت اكتشاف ويژگي ها و كيفيات نمونه و ارتقاي توانايي در يافتن ارتباطات بين نمونه و ايده ميتواند برداشت را ارتقا بخشد. نتايج اين پژوهش نشان مي دهد كل آموزش معماري در ارتقاي توانايي دانشجويان در برداشت از نمونه موثر است و مختص يك تمرين يا يك درس خاص نيست. ارزش هايي كه دانشجويان در حين تحصيل مي آموزند هدايتگر آنها در انتخاب نمونه مناسب و كيفياتي است كه از آن كشف مي كنند. همچنين چگونگي آموزش دروس پايه با ارتقاي كنجكاو نمودن و پرسشگري ميتواند دانشجويان را در بهره گيري صحيح از پيشينه ها هدايت كند.

189929

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر غلامرضا اكرمي

معماري

دكتر محسن فيضي