بررسي اثرات تغيير اقليم بر شوري اوليه حوضه آبريز (مطالعه موردي: حوضه آبريز رودخانه حله)

كارشناسي ارشد

يكي از مشكلات مرتبط با كيفيت منابع آب كه در حوضه‌هاي آبريز متعدد در سرتاسر كشورمان مشهود است، شوري منابع آب است. حوضه آبريز رودخانه حله واقع در جنوب كشور و داراي اقليمي خشك و نيمه خشك، يكي از چنين حوضههاي آبريز است كه از جهت مديريت آب با مشكل شوري منابع آب مواجه است. شوري منابع آب اين حوضه آبريز در كنار عوامل انساني عمدتاً تحت تاثير شرايط طبيعي حوضه و اصطلاحاً شوري اوليه است. با اين توجه در اين تحقيق يك ابزار تحليلي براي مدلسازي شوري منابع آب در سطح حوضه آبريز رودخانه توسعه داده مي‌شود. به اين منظور براي تهيه ماجول بيلان آب مدل شبيهسازي از مدل SWAT، كه نسخه اصلي آن قادر به مدلسازي شوري منابع آب نيست، استفاده ميشود. همچنين ماجول بيلان نمك مدل شبيهسازي در محيط برنامهنويسي MATLAB تهيه ميشود. سپس براي واسنجي، اعتبارسنجي و تحليل عدم قطعيت همزمان مدل بيلان آب- نمك از روش SUFI2 استفاده ميشود. براي اين منظور الگوريتم SUFI2 در محيط برنامهنويسي MATLAB كدنويسي ميشود. نتايج واسنجي مدل بيلان آب- نمك براي مدت 6 سال (2000-1995) مناسب بوده و نتايج آن بر اساس معيارهاي p factor، d factor و توابع هدف R2 و NS در ايستگاه شكستيان بهترتيب 86/0، 3/1، 76/0، 73/0 براي دبي جريان و 89/0، 9/1، 63/0، 56/0 براي غلظت كل جامدات محلول بهدست آمده است. اعتبارسنجي مدل بيلان آب- نمك براي مدت 3 سال (2003-2001) انجام ميگردد و نتايج آن بر اساس معيارهاي p factor، d factor و توابع هدف R2 و NS در ايستگاه شكستيان بهترتيب 86/0، 73/0، 81/0، 71/0 براي دبي جريان و 7/0، 4/1، 81/0، 65/0 براي غلظت كل جامدات محلول بهدست آمده است. در نهايت با استفاده از مدل كاليبره شده و دادههاي اقليمي شامل بارش و دما در دوره زماني نزديك (2064-2046) و دوره زماني دور (2099-2081)، و بهمنظور پوشش حداكثري دامنه تغييرات، سه سناريو بدبينانه A2، خوش بينانه B1 و حد وسط (ادمه روند فعلي) A1B، براي مطالعات اثر تغيير اقليم بر دبي جريان و غلظت كل جامدات محلول در ايستگاه شكستيان انتخاب شدند. مدل GCM استفاده شده در اين تحقيق، مدل CGCM 3.1 از مركز مدلسازي و تغيير اقليم كانادا است. نهايتا ميانگين ماهانه دوره نزديك و دور تحت سناريوهاي ياد شده محاسبه و با ميانگين دوره پايه سناريوها (1999-1961) مقايسه ميگردد. نتايج مدل براي شبيهسازي دبي جريان و غلظت كل جامدات محلول نشان ميدهد كه پيك دبي جريان و غلظت كل جامدات محلول بين يك تا دو ماه براي حالات مختلف زودتر بهوقوع ميپيوندد. همچنين ميانگين دبي جريان و غلظت كل جامدات محلول تحت سناريوهاي مختلف افزايش يافته است.

189879

دانشگاه علم و صنعت ايران

محيط زيست

دكتر حسين عليزاده - دكتر مجيد احتياط