طراحي زنجيره‌ي تأمين توليد سوخت‌هاي زيستي نسل دوم با به‌كارگيري تحليل پوششي داده‌ها تحت شرايط تحريم و قوانين صادراتي ايران

كارشناسي ارشد

با افزايش جمعيت و پيشرفت صنعت و فنّاوري، نياز به سوخت‌هاي فسيلي بيش‌ازپيش احساس مي‌شود. پايان‌پذير بودن سوخت‌هاي فسيلي و آلودگي‌هاي زيستي ناشي از مصرف آن‌ها، چالش‌هايي را براي دولت‌ها ايجاد كرده است. ازاين‌رو كشورهاي مختلف سعي بر كاهش وابستگي خود به سوخت‌هاي فسيلي دارند. لذا رو به سمت انرژي‌هاي نو آورده‌اند كه زيست‌توده يكي از محبوب‌ترين اين انرژي‌هاي نو هست. از ميان منابع مختلف زيست‌توده نيز پسماندهاي جامد شهري به دليل وجود عللي از قبيل: عدم تهديد امنيت غذايي، كاهش آلودگي‌هاي آب،خاك و هوا، كاهش به خطر انداختن سلامتي موجودات زنده، كاهش نياز به زمين براي نگهداري و دفن اين پسماندها به‌خصوص در كلان‌شهرها، از محبوبيت خاصي برخوردار است. لذا در اين مطالعه مدلي براي طراحي زنجيره‌ي تأمين سوخت زيستي از پسماندهاي جامد شهري ارائه‌شده است؛ كه هر سه بعد از توسعه‌ي پايدار در نظر گرفته شود. در زنجيره‌ي تأمين موردمطالعه، برخي از مواد اوليه از خارج از كشور وارد مي‌شوند و تعدادي از مراكز توزيع نيز در خارج از كشور واقع‌شده‌اند، لذا توجه به مباحث مطرح در زنجيره‌ي تأمين بين‌الملل، يكي از نوآوري‌هاي تحقيق حاضر هست. و ازآنجايي‌كه در كشوري مانند ايران اختلال به شكل تحريم در واردات مواد اوليه از خارج از كشور فرضي نزديك به واقعيت است، ازاين‌رو عدم دسترس‌پذيري برخي از تأمين‌كنندگان در شرايط وقوع تحريم نيز يكي ديگر از نوآوري‌هاي مدل موردمطالعه مي‌باشد. معمولاً بزرگ شدن ابعاد مسئله در برنامه‌ريزي رياضي، منجر به روي آوردن به روش‌هاي حل غيردقيق مي‌شود كه با استفاده از يك روش مؤثر رتبه‌بندي مانند تحليل پوششي داده‌ها، فضاي جواب مسئله كاهش داده مي‌شود تا بتوان از مزاياي حل دقيق مدل نيز بهره‌مند شد، كه استفاده از اين ابزار نيز يكي ديگر از جنبه‌هاي نوآوري تحقيق حاضر مي‌باشد. ضمن اينكه بسياري از شاخص‌هاي فني مؤثر در تصميم‌گيري مانند بعد اجتماعي توسعه‌ي پايدار نيز در قالب معيارهاي اين روش در نظر گرفته‌شده است. درنهايت مدل ارائه‌شده در اين مطالعه با استفاده از نرم‌افزار گمز حل‌شده است، كه نتايج عددي حاكي از آن است كه در صورت عدم در نظر گرفتن بعد زيست‌محيطي و تنها ازنقطه‌نظر بيشينه‌سازي سود، جواب بهينه صادر كردن تمامي توليد به خارج از كشور هست؛ اما با استفاده از تابع هدف دوم و بعد زيستي مي‌توان استان‌هاي كشور را در تخصيص سوخت‌هاي زيستي در اولويت قرارداد.

189718

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر ميرسامان پيشوايي

لجستيك و زنجيره تأمين

دكتر هادي صاحبي