بررسي تفاوت در اختيار، مسئوليت و پاسخگويي مديران پروژه كارفرما، مشاور و پيمانكار با تكيه بر توسعه پايدار

كارشناسي ارشد

در اواخر قرن بيستم، با انتشار بيانيههاي بين المللي همچون ريو، مسائلي اعم از تخريب محيط زيست و كاهش توان نسلهاي آينده در برخورداري از منابع طبيعي موجود در كرهي زمين، توجه جهاني را به خود جلب نمود؛ و اين آغاز ايجاد حركت به سوي پايداري و توسعه پايدار بود. توسعه پايدار در سه حوزه زيست محيطي، اجتماعي و اقتصادي تعريف ميشود. منظور از پايداري اقتصادي، افزايش رونق اقتصادي منطقه در كنار كاهش اتلاف مالي، صرفه¬جويي در هزينه¬ها و تسريع بازگشت سرمايه است. فلسفه پايداري زيست¬محيطي اين است كه زمين را به شكلي بهتر از آنچه براي خود داشتيم به نسلهاي آينده تحويل دهيم. منظور از پايداري اجتماعي ايجاد سطح مناسبي از رفاه –شامل رفاه مادي و رواني- براي افراد جامعه است. لازمهي دستيابي به اهداف مورد نظر توسعه پايدار، همكاري بخش‌هاي مختلف جوامع از جمله صنايع و متعاقب آن صنعت ساخت است. از ديگر سوي هر پروژه ساخت مي‌تواند در ابعاد سه‌گانه‌ي پايداري (زيست محيطي، اقتصادي و اجتماعي) تأثيرگذار باشد؛ لذا جهت همسويي با اين حركت جهاني، لازم است اين صنعت نيز به سوي پايداري سوق داده شود. با توجه به اهميت موضوع، در پروژه هاي ساخت لازم است تا علاوه بر اهداف سه‌گانه‌ي پروژه (هزينه، زمان و كيفيت)، به پايداري نيز بعنوان هدف چهارم نگاه ويژه‌اي شود. در يك پروژه ساخت مدير پروژه مسئول دستيابي به اهداف پروژه است. بنابراين، با توجه به اضافه شدن هدف جديدي به نام پايداري، در درجه اول جهت دستيابي به اين هدف بايد ميزان اختيارات و مسئوليتهاي مديران پروژه در راستاي توسعه پايدار و در سه زيرگروه اصلي ذينفعان پروژه (كارفرما، مشاور و پيمانكار) در پروژه هاي سه عاملي مشخص شود. افزايش ميزان اختيارات و مسئوليتهاي مديران پروژه ها صرفا باعث افزايش سرعت حركت به سمت پايداري نميشود. چرا كه از يك سو عوامل متعددي بر دستيابي به اهداف پايداري در پروژه ها و همچنين بر ميزان اختيارات، مسئوليتها و پاسخگويي مديران پروژه موثرند، و از سوي ديگر افزايش نسنجيده اختيارات ميتواند منجر به سوءاستفاده از اختيار تفويض شده توسط مديران پروژه در راستاي افزايش منافع شخصي خود شود. بنابراين تعيين حد بهينه اختيار، مسئوليت و پاسخگويي مديران پروژه، نقش مهمي در انتخاب مسير درست حركت به سوي اين مسئله حساس جهاني در صنعت ساخت دارد. اين تحقيق با گرد آوري شاخصهاي مربوط به پايداري در صنعت ساخت، سعي در تعيين حد اختيار، مسئوليت و پاسخگويي مديران پروژه دارد. در اين راستا ابتدا ادبيات موضوع بطور جامع مورد مطالعه قرار گرفت و سپس 16 شاخص پايداري استخراج شد. در مرحله بعدي پرسشنامه طيف ليكرت طراحي و به نخبگان داده شد تا ميزان اختيار، مسئوليت و پاسخگويي مدير پروژه را با توجه به شاخصها مشخص كنند. آناليز پرسشنامه توسط روش تاپسيس منجر به رتبه بندي حوزه هاي اختيار، مسئوليت و پاسخگويي مديران پروژه با توجه به توسعه پايدار شد. همچنين تغيير ميزان اختيار، مسئوليت و پاسخگويي مديران پروژه با افزايش سابقه كاري آنان مورد بررسي و تحليل قرار گرفت.

189469

دانشگاه علم و صنعت ايران

مهندسي و مديريت ساخت

دكتر پرويز قدوسي - دكتر محسن سعيدي