قيمت گذاري رقابتي با در نظر گرفتن حراج معكوس تحت شرايط عدم قطعيت

كارشناسي ارشد

چكيده زنجيره تأمين به دليل دارا بودن پيچيدگي¬هاي فراوان در ساختارش نسبت به تغييرات و نوسانات تقاضا، و نيز قيمت ارائه محصول بسيار حساس بوده و حتي در بسياري از موارد از نگهداري محصول نهايي براي دوره هاي بعد به علت فسادپذيري، شدت تنوع و ... جلوگيري مي‏شود و محصولات به حراج گذاشته مي‏شوند لذا تغييري جزئي درهر يك از اين موارد، مي¬تواند تاثير قابل توجهي در كل زنجيره داشته باشد و گاها باعث از دست رفتن سهم بازار آن زنجيره در بازار رقابتي شود. لذا در نظر گرفتن بحث قيمت گذاري در زنجيره¬هاي تأمين در هنگام برنامه‌ريزي، علاوه بر مديريت هزينه¬ها، موجب افزايش رقابت-پذيري، انعطاف پذيري و اثربخشي زنجيره¬هاي تأمين مي¬شود. در اين پايان¬نامه با استفاده از برنامه‌ريزي رياضي قيمت گذاري در فرآيند حراج معكوس، با در نظر گرفتن رقابت بين دو جزء اصلي زنجيره (تأمين‌كننده و توزيع كننده) مدل شده است. از مفهوم بازي استكلبرگ براي بررسي رقابت استفاده‌شده است به‌نحوي‌كه در سطح بالايي، رهبر به‌عنوان تصميم‌گيرنده اصلي به دنبال بهينه¬سازي اهداف خود و در سطح پاييني، پيرو نيز به دنبال اهداف خود مي¬باشد. برنامه‌ريزي دو سطحي چندهدفه تك دوره اي، براي مدل‌سازي مسئله موردبررسي، استفاده‌شده است. در پايان‌نامه حاضر، تصميماتي كه با استفاده از مدل پيشنهادي مي توان اخذ نمود عبارتند از تصميمات انتخاب تامين كننده برتر با استفاده از مفهوم حداقل كارايي مورد نياز، قيمت بهينه عمده و خرده فروشي و در نهايت مقادير بهينه حجم محصولي ارسال شده از مراكز تامين به توزيع و هم چنين از مراكز توزيع به مشتريان در شبكه زنجيره تأمين مي¬باشند. در ادامه با استفاده از رويكرد دو سطحي تامين كنندگان برتر در مرحله اول تعيين گرديده و سپس در سطح دوم مدل قيمت گذاري با حراج به صورت دو سطحي و دوهدفه مدل شده است. مدل پيشنهادشده اهداف حداكثرسازي سود و هم چنين حداكثر سازي ارزش دسته محصول خريداري شده براي رهبر و هدف افزايش سود براي مراكز تامين به عنوان پيرو را با در نظر گرفتن رقابت بهينه مي¬سازد. از آنجاكه در مدل پيشنهادشده از برنامه¬ريزي دوسطحي دوهدفه براي مدل‌سازي قيمت گذاري با حراج معكوس تحت عدم قطعيت استفاده گرديده است براي تبديل مسئله به يك مسئله تك هدفه از روش اپسيلون- محدوديت استفاده‌شده است سپس از آنجايي مسئله دوسطحي ارائه‌شده يكي از انواع مسائل NP-hard مي¬باشد براي حل آن از روش حل دقيق كان تاكر استفاده‌شده تا مدل يكپارچه وحل شود. از مفهوم برنامه ريزي امكاني هم براي برخورد با عدم قطعيت بررسي شده در مسئله به كار گرفته شده است. اعتبار سنجي مدل و روش پيشنهادي با استفاده از حل يك مسئله با ابعاد كوچك صورت گرفته و با تغيير پارامتر¬هاي مسئله رفتار مدل پيشنهادي بررسي گرديده است و درستي مدل پيشنهادي اثبات گرديده است. مدل پيشنهادي براي يك مثال واقعي از صنعت شيشه نيز مورد آزمايش قرار گرفته است. با اجراي مدل تأثير رقابت بر روي اهداف بازيگران زنجيره تأمين موردبررسي قرارگرفته و نتايج آن تحليل گرديده است و راهكارهايي نيز براي بهبود وضعيت اين صنعت ارائه‌شده است. واژه‌هاي كليدي: قيمت گذاري، رقابت استكلبرگ، حراج معكوس، عدم قطعيت، روش كاهن تاكر.

189393

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر ابراهيم تيموري

سيستم هاي اقتصادي و اجتماعي

دكتر سيدغلامرضا جلالي نائيني - دكتر آرمين جبارزاده