راهكارهاي ارتقاي پيوندهاي پيشين و پسين نفت با بخش صنعت ايران در راستاي تحقق اقتصاد مقاومتي

كارشناسي ارشد

با توجه به ميزان ذخاير و جايگاه خاص جغرافيايي جمهوري اسلامي در منطقه خاورميانه (و نقطه تلاقي سه قاره آسيا، اروپا و آفريقا)، صنعت نفت داراي جايگاه ويژه‌اي در اقتصاد ايران است كه داراي نقش اساسي در تحقق اهداف كلان اقتصاد ملي در افق چشم‌انداز 20 ساله به‌عنوان موتور محركه اقتصاد ملي است. جنگ‌هاي نفتي، تحريم¬هاي نفتي و مباحثي ازاين‌دست، همواره موردتوجه بسياري از كشورها بوده است و از دغدغه¬هاي اصلي دنياي امروز به‌حساب مي¬آيند. نفت به‌عنوان يك ابزار قدرتمند، جايگاهي بس عظيم در پيشبرد ديپلماسي سياسي، اقتصادي ايران و تضمين امنيت ملي كشور از طريق توسعه همكاري-ها و تعاملات منطقه‌اي و بين‌المللي دارد. صنعت نفت يكي از اصلي‌ترين مزيت‌هاي اقتصاد ايران به شمار مي‌رود به‌طوري‌كه بخش عمده¬اي از بودجه كل كشور از بخش نفت تأمين مي¬شود. بنابراين مناسب است كه با تكيه‌بر آن ضمن حفظ استقلال بودجه كشور از درآمدهاي نفتي، زمينه توسعه اقتصادي پايدار را فراهم نمود. ايران با داشتن 137 ميليارد بشكه ذخيره هيدروكربور مايع و همچنين 29 تريليون مترمكعب ذخيره قابل استحصال گاز طبيعي، يكي از مهم¬ترين كشورهاي تأمين‌كننده انرژي جهان است و با توجه به عمر باقيمانده از ذخاير نفت و گاز كشور، اين جايگاه تا چندين سال آينده حفظ خواهد شد. نبايد از خاطر دور داشت كه وابستگي بيش‌ازحد، اقتصاد كشور به نفت، مي¬تواند وضعيت اقتصاد آن را شكننده كند. سهم 28درصدي نفت در توليد ناخالص داخلي كشور، سهم 84 در‌صدي آن از در‌آمد ارزي جمهوري اسلامي ايران و سهم بيش از 95 در‌صدي در تأمين انرژي اوليه موردنياز كشور، غيرقابل‌انكار است. ﺑﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﮕﺎﻩ ﺑﻪ ﻧﻔﺖ ﺍﺯ ﻳﮏ ﮐﺎﻻي ﻣﺼﺮفي ﺑﻪ ﻳﮏ ﺻﻨﻌﺖ ﻭ ﻧﻬﺎﺩﻩ ﺗﻮﻟﻴﺪي ﺿﻤﻦ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺍﻳﻦ ﻧﻌﻤﺖ ﺧﺪﺍﺩﺍﺩ به سرمايه‌اي ﻣﻮﻟﺪ ﮔﺎمي ﺩﺭ ﺟﻬﺖ ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻋﺪﺍﻟﺖ ﺑﻴﻦ نسلي ﻭ ﺍﺯ ﺑﻴﻦ ﺑﺮﺩﻥ ﺁﺛﺎﺭ ﺳﻮﺀ ﺧﺎﻡ ﻓﺮﻭشي ﺑﺮﺩﺍﺷﺘﻪ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ پژوهش حاضر به‌منظور راهكارهاي ارتقاي پيوندهاي پيشين و پسين نفت با بخش صنعت ايران در راستاي تحقق اقتصاد مقاومتي انجام شد به‌منظور دستيابي به اهداف پژوهش از جدول داده- ستانده سالهاي 1380،1370و 1390 مركز آمار ايران و سال 1383 بانك مركزي و توجه به بعد واسطه‌اي نفت بهره گرفته است با توجه به بررسي¬هاي انجام‌شده و محاسبات صورت گرفته؛ بخش نفت تنها در سال 1383و1390 توانسته است پيوند پسين بالاتر از ميانگين ساير بخش‌ها ايجاد كند و در بقيه سال¬ها اين پيوند و همچنين پيوندهاي پيشين بخش نفت از ميانگين ساير بخش¬ها كمتر است. همچنين در بررسي مربوط به پيوندهاي پيشين و پسين نفت با بخش¬هاي صنعتي به اين نتيجه رسيديم كه سه بخش صنايع شيميايي، ساير صنايع و آب و برق و گاز بيشترين پيوندهاي پيشين و پسين را با بخش نفت دارند. واژه‌هاي كليدي: نفت،تحليل داده-ستانده،پيوند پسين و پيشين،اقتصاد مقاومتي

188936

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر سعيد شوالپور

توسعه و برنامه ريزي اقتصادي

دكتر عطاالله رفيعي