طراحي باهمستان (مركز محله) در جهت احياي سبزينگي با تأكيد بركارايي محيطي ديوارهاي سبز در شيراز

كارشناسي ارشد

با افزايش روز افزون جمعيت در جهان صنعتي امروز، ساخت و سازهاي ساختماني و توليد وسايل نقليه رو به فزوني گذاشته است. به¬دنبال اين سير صعودي، سطح اشغال ساختمان¬ها افزايش مي¬يابدكه اين امر منجر به كاهش و كمبود فضاهاي سبز گرديده است، به¬گونه¬اي كه فضاهاي سبز موجود، كم¬كم از سطح شهر حذف مي¬شوند و ساختمان¬هاي بلند و خيابان¬هاي متعدد جايگزين آن¬ها مي¬گردند. با استفاده از نماهاي تيره رنگ و نامناسب، آسفالت¬هاي خياباني و ساختمان¬هاي بلند، شاهد پديده جزيره گرمايي در شهرها و افزايش دماي سطح كره زمين در طولاني مدت خواهيم بود. با در نظر گرفتن اين حقيقت كه بخش عمده¬اي از علل ايجاد جزيره گرمايي شهري و آلودگي¬هاي محيطي، ناشي از طراحي نامناسب محيط مصنوع و در پي آن تخريب سامانه¬هاي زيستي است، مي¬توان به تأثير قابل توجه طراحي¬هاي هماهنگ با محيط طبيعي و به دنبال آن تلاش در جهت حفظ سبزينگي محيط شهري، پي برد. ديوارهاي سبز با به دام انداختن اشعه¬هاي خورشيدي، مانع از بازتاب و عبور اين اشعه¬ها توسط نماي ساختمان شده و بدين گونه راه¬كاري مناسب در راستاي كاهش پديده جزيره گرمايي شهري، صرفه¬جويي در مصرف انرژي¬هاي ساختماني و در نهايت، جبران كمبود فضاهاي سبز شهري مي¬باشد. هدف اصلي اين پژوهش، در وهله اول بررسي تأثير ديوارهاي سبز بر كاهش پديده¬ي جزيره گرمايي در شهرها، از طريق به دام انداختن اشعه¬هاي خورشيدي و در وهله دوم تأثير آن بركاهش ميزان انرژي موردنياز براي سرمايش فضاها از طريق كاهش نوسانات روز وشب است. جهت بررسي تأثير سطوح سبز بر كنترل دما، از دو دستگاه ديتالاگر دما و رطوبت، هيدروترمومتر مدل MIC-98586ex و USBديتالاگر دما و رطوبت مدلMIC-98583 استفاده شده است. در آزمايش اول سه حالت ديوار عاري از گياه، ديوار همراه با پانل¬ها (بستر كشت) و ديوار سبز مورد مقايسه قرار گرفته¬اند. در آزمايش دوم يك دستگاه در مجاورت ديوار سبز و دستگاه ديگر در همان شرايط و در جلو ديوار عاري از گياه قرار داده شده است. اين اطلاعات به مدت 10 روز و به¬صورت 24 ساعته ثبت شده و مورد مقايسه قرار گرفته اند. روش بررسي بدين ترتيب است كه در آن يك ديوار سبز بر بدنه¬ي يك اتاقكِ قابلِ كنترل، اجرا شده است. اين پژوهش در شهر شيراز با اقليم نيمه خشك و گرمسيري انجام شده است. در ادامه جهت اعتبار سنجي نتايج به¬دست آمده از روش شبيه‌سازي رايانه‌اي با برنامه Envi-met استفاده شده است. همچنين تمامي ديوارهاي سبز رايج مورد استفاده در تهران و شيراز به نمايندگي از كشورمان مورد بررسي قرار گرفته و در نهايت در قالب يك جدول، اين ديوارها مقايسه شده اند. نتايج حاصل از اين پژوهش بيانگر كاهش دماي هوا به دليل وجود ديوارهاي سبز است. طراحي باهمستان با رويكرد به¬كارگيري ديوارهاي سبز علاوه بر احياي فضاهاي سبز از دست رفته، در راستاي اهدافي همچون صرفه¬جويي در مصرف انرژي و منابع طبيعي، توليد مواد غذايي از طريق كشاورزي شهري، زيباسازي منظر شهري، كاهش اثرات مخرب بر محيط¬زيست و نهايتاً دست¬يابي به توسعه پايدارگام بر¬مي¬دارد. همچنين باهمستان، فضايي است كه با گرد آوردن ساكنين به ارتقاي سطح فرهنگ در استفاده از چنين ديوارهايي نيز كمك مي¬نمايد. واژه‌هاي كليدي: كمبود فضاهاي سبز، پديده جزيره گرمايي شهري، ديوارهاي سبز، كاهش مصرف انرژي، باهمستان

188799

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر يزدانفر

فضاهاي آموزشي، فرهنگي

دكنر فيضي - دكتر خانمحمدي