تبيين معيارهاي طداحانه زمين بازي پارك هاي شهري با رويكرد سرزندگي كودك

دكتري

در سال هاي اخير، جمعيت قابل توجه كودكان در ايران، توجه ويژه اي را به مساله پرورش كودكان موجب شده است. امروزه محدوديت هاي فضايي و زماني بيشتربراي كودكان و بازي آنها وجود دارد و عرصه حضور آنها به دليل افزايش شهرنشيني كاهش پيدا كرده است. يكي از مسائل مهم برنامه ريزي براي طراحي فضاهاي باز شهري ، فراهم آوردن زمينه هاي رشد مناسب كودكان در فضاهاي باز جمعي است. امروزه پارك ها و بوستان هاي شهري به عنوان بخشي جدايي ناپذير از فضاهاي عمومي به ويژه در كلان شهرها در براورده ساختن نيازهاي اجتماعي و فردي شهروندان نقش اساسي و مهمي ايفا مي نمايند. هدف تحقيق حاضر دستيابي به تبيين معيارهاي طراحي فضاهاي ويژه كودكان در فضاي پارك براي كودكان 7 تا 12 ساله با رويكرد ارتقاي سرزندگي آنان است. در اين خصوص، پرسش اساسي اين است كه چه رابطه اي ميان ويژگي هاي كالبدي فضاي سبز و اغناء سرزندگي در كودك وجود دارد و در سطح خردتر، چه سلسله مراتبي از فعاليت ها، فرم و ساختار اجزاء در فضاي بازي كودك بر افزايش سرزندگي او موثر است؟ براي پاسخ گوئي به پرسش پژوهش، در گام نخست، با مرور سابقۀ موضوع در زمينۀ رفتار تعاملي، سرزندگي و رابطه آن با ارتقا خلاقيت كودك و پژوهش هاي دربارة مكان، مفاهيم و نظريه ها مرتبط بررسي و تحليل شده است. در گام دوم، به منظور كنترل و تدقيق چارچوب تحليلي پيشنهادي، معيارها و شاخص هاي استخراج شده، با استفاده از روش تحقيق تركيبي)كيفي كمّي (،مورد بررسي و تحليل قرار گرفته است. در گام سوم و چهارم، ضمن تدقيق چارچوب نظري رساله به تفسير ارتباط ميان يافته هاي نظري و تجربي تحقيق پرداخته شده است. در تمامي اين مراحل از ديدگاههاي كودكانه و متخصصين طراحي براي كودك به صورت رفت و برگشتي استفاده شده است تا حق و توانايي كودك براي مشاركت در تصميم گيري هايي كه بر زندگي او تاثير گزارند ناديده گرفته نشود. نتايج آزمون انجام شده در دو كشور ايران و امريكا نشان مي دهد كه فعاليت هاي مرتبط با بازي عمدتا تحت تاثير گروه سني بوده و تفاوت هاي فرهنگي داراي حداقل تاثير در اين زمينه مي باشند. همچنين تدقيق ديدگاههاي كودك توسط متخصصان طراحي فضاهاي كودكانه (بر اساس علم روانشناسي كودك) نشان داد كه استفاده از عناصر طبيعي به دليل تنوع و تحريك كنندگيشان، ايجاد خوانايي و تصوير ذهني روشن از فضا، چند منظوره بودن و انعطاف پذيري فضا و رعايت مقياس از مهمترين معيارهاي طراحي فضاي بازي مي باشند كه كودك را خلاق تر كرده و با توجه رابطه خلاقيت و سرزندگي احساس سرزنده بودن را در او افزايش مي دهند. كلمات كليدي: كودك، بازي، پارك شهري، طبيعت، سرزندگي

188603

دانشگاه علم و صنعت ايران

معماري

دكتر محسن فيضي - دكتر فرهنگ مظفر