عنوان
ارائه مدل بهينه‌سازي مساله مسيريابي‌وسايل‌نقليه براي كاهش مصرف سوخت، در نظرگرفتن اثرات زيست محيطي، محدوديت ظرفيت وسايل‌نقليه و پنجرههاي¬زماني در زنجيره تامين
نويسنده اصلي
سيد اميدهاشمي اميري
مقطع تحصيلي
كارشناسي ارشد
چكيده
چكيده
يكي از مباحث مهم كه در چند دهه اخير كاربرد بسيار زيادي در عمل داشته و براي افزايش كارايي و بهرهوري سيستم¬هاي حمل‌و نقل مطرح شده، بحث مسيريابي‌وسايل‌نقليه است. مساله مسيريابي وسايل نقليه يكي از پركاربردترين و مهمترين مسائلي است كه بيش از 50 سال مورد بررسي محققان و پژوهشگران اين زمينه قرار گرفته و جزء چالش برانگيزترين مسائل بهينه¬سازي تركيبي مي‌باشد. اين مساله براي ناوگان حمل‌و نقل وسايل‌نقليه، مجموعه-ي بهينه مسير‌هاي وسايل‌نقليه را تعيين ميكند تا وسايل‌نقليه به تمامي مشتريان خدمت¬رساني كنند. توجه زياد به مساله مسيريابي بعلت پركاربرد بودن اين مسائل در دنياي واقعي و همچنين دشوار بودن حل اين مسائل است. همانطوري كه گفته شد مساله مسيريابي يك مساله بهينه¬سازي تركيبي است و تلاش ميكند تا رضايت مشتريان را با خدمت رساني به موقع به آن‌ها جلب كند. تابع هدف اين مساله بصورت يك مدل برنامه¬ريزي عدد صحيح تركيبي است و با حل اين مدل رياضياتي ميتوان جواب بهينه¬اي براي مساله بدست آورد. اما همانطور كه در بالا نيز گفته شد، حل اين مسائل دشوار است و برخي از انواع مسائل مسيريابي‌وسايل‌نقليه از نوع NP-Hard مي¬باشد. در اين مسائل، وسايل‌نقليه از يك يا چند انبار شروع به حركت كرده و در طي مسير اقلام تحويلي را به مشتريان تحويل مي¬دهند، اما اين نكته مهم است كه براي تحويل اقلام از چه مسيري استفاده مي¬كنند يا در چه باز‌ه¬اي از زمان بايد اقلام را تحويل دهند. وجود محدوديت¬هاي مختلف در اين گونه مسائل، انواع مختلفي از مسائل كلاسيك وسايل‌نقليه را ايجاد كرده است.
هدف از اين تحقيق، ارائه يك مدل بهينه‌سازي براي مساله مسيريابي‌وسايل‌نقليه مي‌باشد كه مسافت طي شده، زمان كل سفر، تعداد وسايل نقليه، نرخ مصرف سوخت، هزينههاي مصرف سوخت، جريمه¬هاي ديركرد و در نهايت تابع هزينه حمل‌و نقل را با توجه به محدوديت¬هاي ظرفيت وسايل‌نقليه و پنجره زماني حداقل گرداند و در نهايت رضايت مشتريان را به حداكثر برساند. براي حل ابعاد كوچك مدل پيشنهادي اين مساله از نرم افزار گمز استفاده شده است. ولي همانطور كه گفته شد اين گونه مسائل نيز جز مسائل NP-Hard بوده و حل ابعاد بزرگ اين مسائل با استفاده از روشهاي دقيق مستلزم صرف زمان زيادي براي انجام محاسبات مي‌باشد، لذا براي حل ابعاد بزرگ مدل پيشنهادي از الگوريتم¬هاي فرا ابتكاري مانند الگوريتم شبيه سازي تبريد، الگوريتم جستجوي ممنوع و الگوريتم جستجوي همسايگي متغير تركيبي استفاده مي¬شود.
واژگان¬ كليدي:
مساله مسيريابي وسايل نقليه ، زنجيره تامين ، پنجره¬هاي زماني ، الگوريتم شبيه¬سازي تبريد ، الگوريتم جستجوي ممنوع ، الگوريتم جستجوي همسايگي متغير
شماره ركورد
184584
دانشگاه
دانشگاه علم و صنعت ايران
استاد مشاور
دكتر مهدي حيدري
رشته تحصيلي
صنايع گرايش مهندسي صنايع
استاد راهنما
دكتر ابراهيم تيموري