بررسي شيوع انواع سردرد در بيماران مالتيپل اسكلروزيس در شهرستان سنندج در سال 1398

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

پزشكي

مقدمه: بيماري مالتيپل اسكلروزيس به عنوان يك بيماري مزمن درگيركننده‌ي سيستم اعصاب مركزي بيشتر افراد جوان را درگير مي‌كند و يكي از عوارض مهم اين بيماري سردرد است. سردرد خود يكي از مهم‌ترين دلايل ناتواني افراد و از دست رفتن ساعت‌هاي كار مي‌باشد. از آنجايي كه يكي از اصلي‌ترين اهداف در درمان بيماران مبتلا به مالتيپل اسكلروزيس بهبود سطح كيفيت زندگي آن‌ها مي‌باشد، توجه به عارضه‌ي سردرد و درمان مناسب آن مي‌تواند بر توانايي بيماران در غلبه بر مشكلات ناشي از اين بيماري و افزايش روزهاي مفيد زندگي آن‌ها بيافزايد. مواد و روش ها: در اين مطالعه‌ي مقطعي، تعداد 100 نفر از افراد مبتلا به بيماري مالتيپل اسكلروزيس مراجعه كننده به درمانگاه تخصصي نورولوژي بيمارستان توحيد سنندج كه تحت درمان حملات اين بيماري قرار گرفته‌اند بر اساس چك ليست استاندارد و محرمانه‌ي سردرد و انواع آن تحت پرسش و بررسي قرار گرفتند. در اين مطالعه متغيرهاي كمي بر اساس ميانگين و انحراف از معيار و متغيرهاي كيفي با تعداد و درصد برآورد شد و اطلاعات به دست آمده توسط نرم افزار SPSSنسخه 24 مورد آناليز آماري قرار گرفت. نتايج: در مطالعه‌ي حاضر تعداد 110 بيمار شركت داده شدند كه ميانگين سني آنها 75/37 سال و در محدوده‌ي 23 تا 60 سال بودند. 6/33 درصد افراد مرد و 4/66 درصد زن بودند، 4/6 درصد بيسواد، 5/34 درصد داراي تحصيلات ابتدايي، 4/26 درصد ديپلمه و 7/32 درصد داراي تحصيلات دانشگاهي بودند. 90 درصد شهري و 10 درصد روستايي بودند. 5/24 درصد داراي شغل آزاد، 5/5 درصد كارگر، 8/11 درصد كارمند، 3/47 درصد خانه دار، 8/1 درصد بازنشسته و 1/9 درصد بيكار بودند. 5/15 درصد مصرف سيگار را گزارش ميكردند و 5/84 درصد خير. 9/0 درصد مصرف مواد مخدر را گزارش مي‌كردند و 1/99 درصد خير. 2/8 درصد مصرف الكل را گزارش مي‌كردند و 8/91 درصد خير. ميانگين قد، وزن و BMI بيماران به ترتيب 13/167 سانتي‌متر، 95/69 كيلوگرم و 05/25 بود. اين افراد به طور ميانگين روزانه 57/1 نخ مصرف سيگار و 02/0 دفعه مصرف قليان داشتند. در افراد مورد مطالعه، ميانگين تعداد حملات سردرد، طول مدت زمان حملات و نمرات EDSS به ترتيب 33/1، 45/50 و 99/2 بود. وضعيت مصرف دارو در افراد مورد مطالعه به اين صورت بود كه 2/98 درصد افراد مصرف دارو را ذكر ميكردند و 8/1 درصد خير. نوع دارو‌هاي مصرفي در افراد مورد مطالعه بدين صورت مي‌باشد كه 8/1 درصد بتااينترفرون، 0 درصد گلاتيرامراستات، 8/81 درصد ريتوكسيمب، 8/11 درصد ناتاليزومب، 6/3 درصد فينگولي و 8/1 درصد DMF مصرف مي‌كردند. در ارتباط با سابقه و نوع سردرد در افراد مورد مطالعه، نتايج به اين صورت بود كه 1/39 درصد افراد سابقه‌ي سردرد قبل از ابتلا به ام‌اس را ذكر مي‌كردند و 1/60 درصد افراد خير، 8/71 درصد افراد سابقه‌ي سردرد بعد از ابتلا به ام‌اس را ذكر مي‌كردند و 2/28 درصد افراد خير. در بحث نوع سردرد كنوني بيماران نيز 5/25 درصد در حال حاضر سردرد نداشتند، 1/29 درصد سردردشان از نوع تنشي بود، 2/18 درصد از نوع ميگرني بود و 3/27 درصد افراد ساير انواع سردرد را ذكر مي‌كردند. نتيجه گيري: بر اساس مطالعه‌ي حاضر شيوع سردرد در بيماران مبتلا به مولتيپل اسكلروزيس بالا و برابر با 6/74 درصد است. از ميان انواع سردرد، سردرد تنشي با 1/29 درصد در رتبه ي اول شيوع، ساير انواع سردردها با 3/27 درصد در رتبه‌ي دوم و سردرد ميگرني با 2/18 درصد در رتبه ي سوم قرار دارند. كلمات كليدي: سردرد، مالتيپل اسكلروزيس، ام‌اس

176718

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

پزشكي

پزشكي

دانشگاه علوم پزشکي کردستان

دينا معتمدي