بررسي تغييرات زماني پوشش اراضي با استفاده از سنجش از دور در باغ¬هاي پسته¬ي رفسنجان

دانشگاه ولي عصر(عج) رفسنجان

كارشناسي ارشد

پايش تغييرات پوشش، كاربري و تناسب اراضي به¬عنوان زيربناي فعاليت¬هاي كشاورزي از اهميت بسياري برخوردار است. از گذشته تا كنون بسياري از اراضي در منطقه رفسنجان علي¬رغم قابليت كم به منظور بهره¬برداري از محصول پسته به زير كشت رفته¬اند كه مشكلات زيست¬محيطي زيادي را به¬همراه داشته است. پژوهش حاضر با اهداف بررسي تغييرات پوشش اراضي در طي سال¬هاي 1975، 1996، 2014، معرفي شاخصي معتبر به منظور بررسي كيفي پوشش گياهي و بررسي قابليت اراضي در دوره¬ي مذكور در بخشي از شهرستان رفسنجان انجام شد. به اين منظور تصاوير ماهواره لندست از سنجنده¬هاي OLI، ETM+ و MSS در نرم افزار ENVI 5.1 مورد پردازش قرارگرفتند و شاخص¬هاي پوشش گياهي و تصاوير طبقه¬بندي¬شده منطقه مورد مطالعه به¬دست آمدند. بر اساس نتايج حاصل از بررسي دقت طبقه بندي در سه تصوير در سه زمان مورد مطالعه ميزان صحت طبقه¬بندي براي تصاوير OLI، ETM+ و MSS با استفاده از روش حداكثر احتمال به ترتيب برابر 03/98 و 07/96 و 13/99 بدست آمد. ميزان دقت بدست آمده بيانگر اين واقعيت است كه هر يك از تصاوير ماهواره¬اي مورد استفاده، از قابليت تهيه نقشه كاربري اراضي با دقت قابل قبولي برخوردار بودند. روﻧﺪ ﺗﻮﺳﻌﻪ اراضي تحت كشت پسته از ﺟﻤﻠﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮات قابل ﻣﺸﺎﻫﺪه در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ بود. به همين ترتيب از وﺳﻌت اراضي باﻳﺮ ﺑﻪ ﻣﻘﺪار ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮجهي ﻛﺎﺳﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ. نتايج بررسي ميزان دقت شاخص¬هاي گياهي NDVI و SAVI و طبقه¬بندي كيفي پوشش اراضي با استفاده از دو روش طبقه¬بندي، شامل ساخت مناطق آموزشي و استفاده از ميانگين و انحراف معيار دو شاخص نشان دادند به اين دليل كه اراضي مطالعاتي جز مناطق خشك است و از پوشش گياهي نيمه متراكم و بازتاب بيشتر خاك نسبت به پوشش گياهي برخوردار است، شاخص SAVI با كم كردن اثر خاك تخمين بهتري از پوشش گياهي منطقه ارايه داده¬است. همچنين به منظور بررسي تغييرات قابليت اراضي در منطقه از مطالعات خاك¬شناسي پيشين و تعيين قابليت برخي نقاط توسط نمونه¬برداري¬هاي پژوهش حاضر استفاده گرديد، كه در نهايت بررسي قابليت اراضي در چندين دوره نشان داد قابليت اراضي در كبوترخان در 10 سال گذشته به عموماً به دليل افزايش شوري خاك، تا يك كلاس افت نموده¬است. دليل اين امر به شورتر شدن آب زيرزميني، افزايش سطح زير كشت و درنتيجه كاهش دور و مقدار آبياري نسبت داده شد. اراضي واقع در غرب رفسنجان با وجود افزايش سطح زير كشت پسته نسبت به 50 سال گذشته بهبود در قابليت اراضي را نشان¬دادند. علت اين امر را مي¬توان به تعويض خاك باغ¬ها و استفاده از روش¬هاي آبياري سطحي سنگين كه باعث حذف شوري خاك شده¬است، نسبت داد. با اين حال همچنين كلاس قابليت اراضي در حد بحراني قراردارد. حذف كاربري پسته در اراضي با قابليت كم و تمركز بيشتر بر اراضي با قابليت بيشتر و

176515

دانشگاه وليعصر رفسنجان

علوم خاك

اردوان كمالي