اندازه گيري و برآورد تبخير از سطح مخازن تعدادي از سدهاي استان خراسان

اصفهان: دانشگاه صنعتي اصفهان، دانشكده كشاورزي

كشاورزي

كارشناسي ارشد

اعمال مديريت در بهره برداري ازمنابع آب در مناطق خشك و نيمه خشك اهميت و نقش ويژه اي دارد. لازمه اين مهم داشتن دانش و شناخت كافي از كليه عواملي است كه در شكل گيري، توسعه و محدود ساختن منابع آب دخيل هستند. از ميان اين عوامل تبخير را مي توان از مهم ترين آنها برشمرد. تبخير از سطح آب درياچه ها و بخصوص از مخازن سدها كه با صرف هزينه هاي زياد احداث مي شوند حائز اهميت است .در اين تحقيق سعي شده تا به بررسي و اندازه گيري دقيق تر تبخير از سطح مخازن سدهاي طرق و كارده در استان خراسان كه نقش ويژه اي در تامين آب شرب و كشاورزي شهر مشهد ايفا مي كنند پرداخته شود. براي دستيابي به اين هدف علاوه بر استفاده از روش مستقيم در اندازه گيري تبخير، هفت مدل مختلف برآورد تبخير كه در آنها از متغيرهاي مختلف اقليمي استفاده مي شود مورد ارزيابي قرار گرفته اند. به منظور اندازه گيري مستقيم تبخير، از تشك هاي تبخير شناور استفاده شد. اين تشك ها از دو نوع تشك استاندارد كلاس Aو تشك آلومينيومي بودند كه به صورت شناور روي سكوهايي چوبي قرار داده شدند. پس از آمار برداري از تشك هاي تبخير شناور طي ماه هاي مي (ارديبهشت )تا سپتامبر (مهر)سال 2002(1381)، اين داده ها با مقادير بدست آمده از تشك هاي مستقر درايستگاه هاي هواشناسي در محل سدها مقايسه گرديد.نتايج نشان مي دهد كه ضرايب اصلاحي براي تبديل ميزان تبخير از تشك هاي كلاس Aمستقر در ايستگاه ها به ميزان تبخير از مخازن ، در سد طرق از 795درصدتا961درصد و براي سد كارده از 85درصدتا 944درصدمتغير مي باشد.هم چنين اين ضرايب براي تشكهاي شناور آلومينيومي از 101/1تا 267/1براي سد طرق و از 982/0تا 184/1براي سد كارده متغير مي باشد. براي به كارگيري مدل هاي برآورد تبخير، ابتدا متغيرهاي اقليمي نظير دما، تشعشع و باد اندازه گيري گرديد و سپس از اين مقادير در محاسبه تبخير توسط برنامه كامپيوتري استفاده شد. نتايج حاصل با مقادير مربوط به تبخير از تشك تبخير شناور كلاس Aبه عنوان مقدار تبخير از درياچه مقايسه گرديد و بهترين مدل انتخاب شد. نتايج نشان مي دهد كه از بين مدل هاي به كار رفته ، مدل كوهلر-نوردنسون -فاكس بهترين نتيجه و مدل انتقال جرم ضعيف ترين نتيجه را بدست مي دهد

15451

آبياري و زهكشي

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان

فرهاد موسوي، جوادبداق جمالي

جهانگير عابدي كوپائي، اسماعيل لندي

سعيد اسلاميان