بررسي تاثير خصوصيات خاك سطحي بر قابليت تشكيل سله و پايداري آن در برابر فرسايش بادي

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان . دانشكده منابع طبيعي

كارشناسي ارشد (بيابان زدائي )

سله خاك ، لايه اي نازك در سطح خاك با خلل و فرج كم و بسيار ريز، نفوذپذيري پائين ، كوبيدگي و دانسيته بالا، مقاومت مكانيكي زياد و در ضخامتي حدود چند ميلي متر تا چند سانتي متر است . سله اي سطحي خاك اثر مهمي بر حساسيت خاك به فرسايش بادي دارد. اطلاعات كمي راجع به تاثير خصوصيات خاك بر سايش سله موجود است . اين تحقيق به عنوان مقدمه اي جهت تحقيقات آينده با هدف بررسي آزمايشگاهي تاثير برخي خصوصيات مهم فيزيكي و شيميايي خاك سطحي بر تشكيل سله و پايداري آن در برابر جريان سايشي باد انجام گرديده است . در اين بررسي اثر برخي فاكتورهاي خاك شامل توزيع اندازه ذرات ، درصد آهك ، درصد گچ و ميزان نمك و سدين تبادلي بر فرسايش سله در برابر جريان سايشي باد مورد مطالعه قرار گرفت . براي اين منظور سه كلاس مختلف شامل لومي شني ، لومي رسي سيلتي و رسي تهيه گرديد و بر آن سه تيمار در سه سطح ، شامل آهك (10،20 و30درصد)، گچ (2، 5 و 10 درصد) و ( EC3،8 و20 دسي زيمنس بر متر) اعمال گرديد. نمونه ها، داخل سيني هاي فلزي به ابعاد 5/3x30x100 سانتي متر ريخته شد و براي تشكيل سله زير باران ساز مصنوعي تحت يك تيمار بارندگي به مدت 5/2 دقيقه و شدت 11 ميلي متر در ساعت قرار گرفت . سله هاي تشكيل شده ، پس از خشك شدن به داخل تونل باد منتقل گرديد و در برابر يك تيمار وزش جريان ساينده واقع شد. در نهايت مقدار خاك فرسايش يافته از هر سيني براساس طرح آماري تودرتو و متقاطع مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت . نتايج نشان داد كه اثرات بافت ، تيمار، سطوح داخل تيمارها، اثر متقابل بافت و تيمار و نيز اثر متقابل بافت و سطوح داخل تيمارها، همگي در سطح 0001/0 معني دار مي باشند. بافت ريز در نتيجه داشتن رس بالا نقش موثرتري در بهم چسباندن ذرات ، تشكيل سله و مقاومت آن در برابر باد دارا بود..

12516

مهندسي منابع طبيعي

دانشگاه صنعتي اصفهان

مصطفي كريميان اقبال ، احمد جلاليان