بررسي ژنتيكي صفات كمي در گندم نان با استفاده از تجزيه و تحليل ميانگين نسل ها

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان . دانشكده كشاورزي

كارشناسي ارشد( اصلاح نباتات )

به منظور تعيين نحوه كنترل ژنتيكي صفات عملكرد، اجزاء عملكرد و برخي از خصوصيات ديگر پنج رقم گندم نان پاييزه )Triticum aestivum L.(به نامهاي روشن ، مهدوي، اينيا، آتيلا 5 و گاسكوين و جمعيتهاي 1,F2,F1 BCو 2 BCحاصل از تلاقي آنها از تجزيه و تحليل ميانگين نسل ها استفاده گرديد. تلاقي ها و نسل ها بر پايه طرح كرتهاي خرد شده در قالب بلوكهاي كامل تصادفي در دو تكرار مورد ارزيابي قرار گرفتند، بطوريكه فاكتور اصلي شامل 5 تلاقي و فاكتور فرعي شامل 6 نسل بود. نتايج تجزيه واريانس حاكي از وجود تفاوتهاي معني دار بين نسل هاي مورد مطالعه براي كليه صفات به جز تعداد خوشه در بوته و شاخص برداشت بود و نيز بين تلاقي ها براي اكثر صفات به جز طول برگ پرچم ، تعداد خوشه در بوته اختلاف معني دار وجود داشت . درجه غالبيت و اجزاء تنوع براي صفات مورد مطالعه اندازه گيري شد و وضعيت ژنها از لحاظ علامت و بزرگي و نحوه پراكندگي بين والدين مورد بررسي قرار گرفت . در اكثر صفات و تلاقي ها پارامتر DH/ Fكوچكتر از يك بود كه بيانگر متفاوت بودن علامت و بزرگي اثر ژن هاي كنترل كننده اين صفات مي باشد. مقدار وراثت پذيري عمومي و خصوصي براي صفت عملكرد دانه در بوته نسبت به ساير صفات پايين بود. علاوه بر آن پيشرفت ژنتيكي براي عملكرد دانه در بوته بخصوص در تلاقيهاي روشن xاينيا(دوم ) و مهدوي xاينيا(پنجم ) بسيار پايين تر از ديگر تلاقي ها بود، لذا پيشنهاد شد از صفات وزن دانه در سنبله ، تعداد دانه در سنبله ، تعداد دانه در سنبلچه و تعداد سنبلچه در سنبله بعنوان معيار غيرمستقيم انتخاب براي عملكرد بالا در نظر گرفته شود. اين صفات در مقايسه با ساير صفات علاوه بر دارا بودن وراثت پذيري عمومي و خصوصي بالا واجد بيشترين ضريب همبستگي ژنوتيپي و فنوتيپي با عملكرد دانه در بوته نيز بودند. صفات عملكرد بيولوژيك ، تعداد خوشه در بوته ، تعداد دانه در سنبله ، تعداد سنبلچه در سنبله ، تعداد دانه در سنبلچه و وزن دانه در سنبله بيشترين همبستگي ژنوتيپي و فنوتيپي را با عملكرد دانه در بوته داشتند...

12379

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان

احمد ارزاني