بررسي آثار متقابل ژنوتيپ و محيط و تجزيه پايداري عملكرد دانه در گندم نان

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان . دانشكده كشاورزي

كارشناسي ارشد (اصلاح نباتات )

اين تحقيق به منظور بررسي آثار متقابل ژنوتيپ و محيط و نحوه تاثير عوامل محيطي بر خصوصيات زراعي و اجزاء عملكرد 6 رقم گندم نان با ساختار ژنتيكي متفاوت در شرايط مختلف رشد و نمو در قالب طرح كرتهاي خرد شده ( در 10 محيط) اجرا گرديد. داده هاي حاصل از انجام آزمايشها مورد تجزيه واريانس ساده و مركب قرار گرفت و تاثير عوامل آزمايشي برعملكرد و خصوصيات زراعي ارقام بررسي شد. تجزيه واريانس مركب داده هاي عملكرد دانه حاكي از وجود تفاوت بسيار معني دار بين ارقام ، محيطها و آثار متقابل ژنوتيپ و محيط بود. ارقام داراب و اميد به ترتيب با 297/6 و 122/4 تن در هكتار بالاترين و كمترين عملكردها را داشتند. با استفاده از روشهاي ابرهارت - راسل و ريك و شوكلا پارامترهاي سازگاري و پايداري عملكرد ارقام شامل ضريب رگرسيون ، ميانگين مربع انحرافات از خط رگرسيون ، اكووالانس و واريانس پايداري و ضريب تبيين محاسبه شدند. همچنين از روش تجزيه ضرايب مسير براي بررسي آثار متقابل ژنوتيپ و محيط و تعيين نقش مراحل مهم فنولوژيك رشد در اين آثار استفاده و اجزاء ژنوتيپي ( V2, V1و ) V3و محيطي ( R2, R1و ) R3آثار متقابل ژنوتيپ و محيط برآورد گرديدند. نتايج نشان داد كه رقم داراب سازگاري عمومي مطلوبي دارد. همچنين ارقام مغان ، كاوه و فلات سازگاري خصوصي به محيطهاي مساعد و ارقام روشن و اميد سازگاري خصوصي به محيطهاي نامساعد دارند. انحراف از خط رگرسيون رقم اميد بالاتر و رقم كاوه كمتر از ساير ارقام بود. بالاترين ضريب تبيين متعلق به ارقام كاوه ، داراب ، مغان و فلات و كمترين ضريب تبيين متعلق به ارقام اميد و روشن بود كه حاكي از پايداري عملكرد دانه گروه اول و حساسيت ارقام گروه دوم به تغييرات محيطي است . پارامترهاي پايداري اكووالانس ريك و واريانس پايداري شوكلا نيز مويد نتايج فوق بود..

10618

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان

عبدالمجيد رضائي